Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak şarttır öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı çok geniş gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira doymuş bir damak en belirgin notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, puro ismi ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar kaldı ki ağır bir duman notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu nedenle oda koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını değiştiren başka bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.